Wenkbrauwen groeien niet door, waarom niet?
Het blijft een wonderlijk gegeven. Waarom groeit hoofdhaar door tot je het afknipt, en houden wenkbrauwharen er zelf mee op? Tenminste, bij de meesten. Bij sommige, meestal oudere mannen kan de wenkbrauw doorgroeien tot imposante Brezjnev-proporties. (Voor de jonge lezer: Leonid Brezjnev was een leider van de Sovjet-Unie met legendarische wenkbrauwen. Google: Brezjnev en wenkbrauwen, of Koude Oorlog.) Een belangrijk thema, zeker in tijden waarin wenkbrauwen als rupsen in de mode zijn. “Het principe is hetzelfde voor alle haren op het lichaam,” zegt Sherief Janmohamed, dermatoloog van Intermedica Kliniek in Wijchen en hoogleraar bij het Universitair Ziekenhuis Brussel. “Haarzakjes op het hoofd produceren haren die één centimeter per maand groeien. Elke haar op het hoofd groeit vier tot zes jaar. Dan valt je haar uit en komt er weer een nieuwe haar terug.”
Brezjnev-borstel
Een haarzakje op het hoofd bevat twintig tot dertig haren per mensenleven. Janmohamed: “Dus als je uitrekent dat dertig haren elk zes jaar groeien, heb je genoeg haren om meer dan honderd jaar te worden. Als mensen bij wijze van spreken 150 jaar zouden worden, zou niemand nog haar op het hoofd hebben.” Bij erfelijke kaalheid valt een haar veel sneller uit dan na zes of vier jaar, in het ergste geval al na een paar maanden. Janmohamed: “Ook dan stopt het haarzakje na twintig of dertig haren met het produceren van nieuwe haren. Dat is de reden dat sommige mensen vroeg kaal worden. Dat komt door genetische aanleg of dat het haarzakje verkeerd reageert op hormonen, in dit geval testosteron.” Bij de wenkbrauw is dat vergelijkbaar. Janmohamed: “Alleen groeit een haar daar niet vier tot zes jaar, maar een stuk korter: een paar maanden. Ook de groeisnelheid is minder: een halve centimeter per maand. Alleen produceert een haarzakje van een wenkbrauw veel meer haren: honderd tot tweehonderd. Dat moet ook wel. Als een wenkbrauwhaar al na een paar maanden uitvalt, heb je niks aan een haarzakje met maar twintig haren.” Maar hoe zit dat dan met die Brezjnev-borstel? Ook dat heeft met genetische aanleg te maken, zegt Ids Boersma, dermatoloog en tricholoog bij haarkliniek Haarr in Etten-Leur. Boersma: “Sommige mannen worden op oudere leeftijd gevoeliger voor DHT, ofwel dihydrotestosteron, een mannelijk hormoon dat is afgeleid van testosteron. Dan kunnen wenkbrauwen doorgroeien tot een mooie borstel.” En niet alleen de wenkbrauw. Boersma: “Afhankelijk van de locatie waar het haarzakje zit, krijg je een andere reactie op de hormonen. Bij het ouder worden kan ook de groei van neusharen of haren in de oren toenemen. Die kunnen soms wel tien centimeter worden. Jazeker. In India hebben ze daar een wedstrijd voor. Wie de langste neusharen heeft, is de winnaar. Maar ja, wij knippen ze af.”
Kaalheid bij vrouwen
Boersma maakt nog een ander fascinerend punt: “Erfelijke kaalheid komt voor bij 80 procent van de mannen en 40 procent van de vrouwen. Dat zijn dus 10 miljoen mensen in Nederland. Dat is nogal wat. Vooral erfelijke kaalheid bij vrouwen wordt gruwelijk onderschat. Dat is een gediscrimineerd gebeuren. Maar zoals je weet is de geneeskunde gebaseerd op blanke mannen van veertig jaar.” Dat betekent niet dat vrouwen last hebben van een monnikenkrans. Boersma: “Een vrouw wordt anders kaal. Bij vrouwen blijft vóór meestal nog haar staan, maar ter hoogte van de scheiding wordt de inplant dunner en de scheiding breder. Dus die vrouwen worden niet kalend, maar ze weten zelf duvels goed dat ze een paar jaar eerder nog een dikkere paardenstaart hadden, of dat ze hun hoofdhuid niet door de haren heen konden zien. 15 Procent van de vrouwen heeft al last van kaalheid voor de menopauze. Dat is de meest gemiste diagnose in de huisartsenpraktijk.
Bron: Het Parool, Hans van der Beek
